Dzieci i alimenty

Najważniejsze w skrócie

Wyrok zawsze mówi o dzieciach

władza rodzicielska, kontakty i koszty utrzymania (art. 58 § 1 KRO)

Porozumienie rodziców

sąd je uwzględnia, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka

76,9% — władza obojga

tyle rozwodów z dziećmi w 2024 r. (GUS, średnia krajowa)

Alimenty w czasie sprawy

przez zabezpieczenie w sprawie rozwodowej (art. 445 KPC)

Władza rodzicielska a „opieka”

Na co dzień mówimy „opieka nad dzieckiem”. Przepisy używają pojęcia „władza rodzicielska”. To troska o dziecko i prawo do decydowania w jego ważnych sprawach, na przykład o szkole czy leczeniu.

Wyrok rozwodowy musi rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi (art. 58 § 1 KRO). Sąd może pozostawić ją obojgu rodzicom albo powierzyć jednemu z nich. Rozwód kończy małżeństwo, ale nie kończy rodzicielstwa.

Gdzie dziecko będzie mieszkać

Nawet gdy władzę rodzicielską zachowują oboje rodzice, trzeba ustalić, gdzie dziecko mieszka na co dzień. Najlepiej, gdy ustalą to sami rodzice. Jeśli się nie zgadzają, rozstrzyga sąd, a punktem wyjścia jest dobro dziecka.

Często pada pytanie o opiekę naprzemienną. W 2026 r. do Sejmu wpłynął projekt zmian w tej sprawie i skierowano go do pierwszego czytania. To projekt, a nie obowiązujące prawo. Na konsultacji wyjaśnię, co można ustalić już dziś.

Kontakty z dzieckiem

Wyrok rozstrzyga też o kontaktach z dzieckiem rodzica, z którym dziecko nie mieszka na co dzień (art. 58 § 1 KRO). Kontakty to spotkania i wspólne weekendy, a także wakacje, święta, rozmowy telefoniczne i wideo.

Na zgodny wniosek rodziców sąd nie orzeka o kontaktach. Wtedy ustalacie je sami. Dobrze opisane kontakty zmniejszają liczbę sporów po rozwodzie, dlatego pomagam zapisać je konkretnie: dni, godziny i sposób odbierania dziecka.

Porozumienie rodzicielskie (plan wychowawczy)

Rodzice mogą przedstawić sądowi pisemne porozumienie o wykonywaniu władzy rodzicielskiej i o kontaktach z dzieckiem. Potocznie nazywa się je planem wychowawczym. Sąd uwzględnia je w wyroku, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka (art. 58 § 1 KRO).

W porozumieniu zwykle zapisuje się:

• gdzie dziecko mieszka na co dzień,
• harmonogram kontaktów, także w święta, ferie i wakacje,
• jak rodzice podejmują ważne decyzje, na przykład o szkole i leczeniu,
• jak rodzice kontaktują się ze sobą w sprawach dziecka,
• jak dzielą się kosztami utrzymania dziecka.

Porozumienie przygotowuję razem z Tobą. Jeśli druga strona ma pełnomocnika, uzgadniam treść z nim. Pomocna może być też mediacja. Mediacja jest dobrowolna (art. 183¹ § 1 KPC).

Alimenty na dziecko

W wyroku rozwodowym sąd orzeka, w jakiej wysokości każde z rodziców ponosi koszty utrzymania i wychowania dziecka (art. 58 § 1 KRO). Zwykle oznacza to alimenty płacone przez rodzica, z którym dziecko nie mieszka na co dzień.

Wysokość alimentów zależy od sytuacji konkretnej rodziny, dlatego nie podaję tu kwot. Do rozmowy przydają się liczby: miesięczne koszty dziecka (jedzenie, ubrania, szkoła, zajęcia, leczenie) oraz dochody obojga rodziców. Pomagam je zebrać i uporządkować.

Alimenty na czas trwania sprawy

Sprawa rozwodowa może trwać miesiącami, a dzieci mają potrzeby od razu. W czasie procesu rozwodowego nie można wszcząć osobnej sprawy o alimenty za okres od wniesienia pozwu. Takie żądania rozpatruje sąd rozwodowy w trybie zabezpieczenia (art. 445 KPC).

Wniosek o zabezpieczenie składa się w sprawie rozwodowej. Przygotowuję go razem z wyliczeniem potrzeb dziecka, żeby sąd miał podstawę do szybkiej decyzji.

Jestem ojcem. Czy stracę kontakt z dziećmi?

To jedno z najczęstszych pytań. W 2024 r. w rozwodach z małoletnimi dziećmi sąd pozostawił władzę rodzicielską obojgu rodzicom w 76,9% spraw. Matce powierzono ją w 19,1% spraw, ojcu w 2,4% (GUS, dane za 2024 r.). To średnie dla całej Polski, a nie prognoza w konkretnej sprawie.

Sąd kieruje się dobrem dziecka, a nie tym, kto złożył pozew. Na konsultacji omówimy, jak wygląda Twoja codzienna obecność w życiu dziecka i jak przedstawić sądowi Twoją propozycję. Tak samo pracuję z matkami: w obu przypadkach w centrum jest dziecko.

Alimenty na byłego małżonka

To osobna sprawa niż alimenty na dzieci. Były małżonek może żądać alimentów, gdy jest w niedostatku. Gdy rozwód orzeczono z wyłącznej winy jednego małżonka, a sytuacja drugiego istotnie się pogorszyła, może on żądać alimentów także bez niedostatku (art. 60 KRO). Obowiązek alimentacyjny małżonka, który nie został uznany za winnego, co do zasady wygasa po 5 latach.

Gdy sąd zasądza w wyroku alimenty na małżonka, pobiera dodatkowo opłatę stosunkową, czyli zależną od wartości alimentów (art. 26 ust. 2 KSC). Więcej piszę na stronie Rozwód z orzeczeniem o winie.

Ile to kosztuje

Kwoty brutto (z VAT). Nie obejmują opłat sądowych ani wydatków. Jeśli sprawy dzieci rozstrzyga wyrok rozwodowy, ustalamy wynagrodzenie za całą sprawę przed rozpoczęciem pracy, na piśmie.

Pełny cennik

Pytania

Więcej odpowiedzi: Pytania i odpowiedzi.